Hedef - Alman Çoban Köpeği

Yazan: Amnon Ben Izhak, Master Instructors Instructor & Breeding Master
Çeviren: Ben Senova, Master Instructors Instructor & Behaviorist Expert

 

 Bu ırkın kısa tarihçesine bakacak olursak,göreceğiz ki günümüzün Alman Çoban Köpeği, Irk kurucusu Max von Stephanitz'in vizyonundaki köpekten tamamen farklı olduğunu görürüz. Bu, stabil ve güvenilir köpek yavaşça birinci sıradaki servis köpeği koltuğunu kaybetmektedir.

 Bu ırk köpeklerinde pekçok köpek ortopedik, deri ve farklı sağlık problemlerden rahatsız olmaktadırlar. Bunun yanı sıra ürkeklik, korku, korkusuzluk ve ruhsal stabiliteden yoksun mizaç sorunları nedeni ile birçoğu gerçek bir görev köpeği olarak fonksiyon gösteremezler.

 ASağlıklı ve zeki Alman Çoban Köpeği, doğru ortopedik yapısı ile ırk kurucusunun öngördüğü mizaç özellikleri gelecek yıllarda hiçbirzaman var olmamışçasına yok olacaktır. Diğer bir değişle şayet acil ve dramatik önlemlerde bulunup bu ırkı "kurtarmazsak" gelecek nesiller Alman Çoban Köpeğinin nasıl insanoğlu için çok farklı alanlarda fonkisyon ettiğini ancak hayal edebilecekler. Bu ırkın kaderi de FCI standartları ile köpek gösterme modasının bozgunluğa uğratılmaları gibi olacaktır. Örneğin İngiliz Bulldog köpeği orta büyüklükte koşabilen zıplayan köpek, bugün ancak hareket edebilen ve mizaç ile sağlık sorunları ile dolu bir hale dönüşmesi gibi. Ya da diğer bir örnek gibi günümüzün Saint Bernard köpeği ki artık ancakta kendisini "kurtarabilir". Bu ırk boyut ve ağılık kölesi halinde olup, arama kurtarma işlerine yönelik hiçbir karekter arayışında veya seçicilikte bulunulmaması ile bugün Arama Kurtarma işlerinde görev yapabilecek düzeyde olan bir Saint Bernard bulmak enderdir.

Şayet Bernde bulunan İsviçrenin Ulusal Müzesine gidecek olursanız ve birçok insanın hayatını kurtaran "Bari" adındaki Saint Bernard'ın koruma altındaki vucuduna bakacak olursanız, St. Bernardın yapısının günümüzdeki FCI St. Bernard ırk standartları arasındaki ciddi farklılıkları görürsünüz.

Gerçekten de avlayabilen k aç tane gerçekten avlayabilen av köpeği sayabilirsiniz? Pek çoğunuz farklı ırk köpeklere sahip oldunuz, örneği Dogue de Bordeaux, Bull Mastiff ve öğrendiniz ki evde yaşayan yaratığın köpek ile ilgili anlatım ve karekteri ile anlatılan ırk literatürü ile alakası olmadığını gördünüz. Hiç kendinize sormadınız mı niye ırk ile ilgili karekter ve fonksiyonluk bakımından anlatılanlara uygun bir köpeğin bulunulmasının neden by kadar zor olduğunu?

Bu sorunun kaynağı günümüzdeki sineloji modasının gösterilecek köpeklere odaklı ve FCI, AKC ve benzeri örgütlerce şu konularda önderlik ve ikna vasfında bulunmaktadır: Genetik tabanı limitlemek, ırklarda tazeleme eksikliği, hatalı seçim ve gösteri köpek modası. Bununla birlikte yalnızca para kazancı hedefleyen üretim vs. Üretim koordinatörleri ve organizasyonlarda ve kuruluşlarda yüksek mevkii sahibi kişiler var (gerçek genetik bilgisine sahip olmaya, mizaçın karekteristikleri, ve doğru seçim metot bilgisinden yoksun) ki hatalı bir şekilde ırk standartlarını tercüme ederek ve hatta hakem ve ğretim, eğitim ve gelişim ile ilgili danışmanlık görevlerinde yer alırlar. Daha da kötüsü, bu kişiler teroriye gerçeklik veya kesinlik veren ve benim aklımca kökünden yanlışdır.

 Bakınız kaç tane Ulusal veya Uluslararası şampiyon ünvanına sahip köpekler ırklarının standartlarına gerçekten uyarlar (karekter, sağlık, gürüntü)? Eminim ki ulaşacağınız sonuç sizi şaşıracaktır. FCI çatısı altında varlığını sürdüren çeşitli kulüpler karekter seçiminde kullandıkları yol ile gururludurlar örneğin, ZTP, Koerung, MHG, vs. Ne varki her gerçek bir davranış uzmanı karekter seçim sisteminde uyguladıkları yollu öğrenince alay konusu yapmaktadır.

Son yüz yılda, pek çok ırkın karekteristikleri yok olmuştur. Fonksiyon ve karekteristikleri yok olup gelecek nesillere korunmayan onca ırk üzücü ve sinir bozucu bir olaydır. Gerçek köpek severler köpeğin var olma nedenini korumak için ellerinden gelen herşeyi yapmalıdırlar. Unutmamalıyız ki köpek herzaman için en güvenilir ve sadık dostumuz olmuştur, ayrıca insanoğlu ile birlikteşiğine neden olan o efsanevi mizaçları. Bu yazımda 30 yıllık eğitim, sınama ve çalışan ırklardaki seçme kariyerimin son 15 yıllını büyütmekle, üretmekle ve araştırmakla geçirdiğim Alman Çoban Köpekleri dışında bir ırk ile ilgili yazmayacağım.

Şu anki FCI standartı Alman Çoban Köpeğini 'trotting köpeği olarak adlandırmakta ve bunun üzerine üretimde seçiciliğe önem vermektedir. Bu orijinal halinden yani iş köpeğinden ciddi bir faklılıktır. Benim fikrim şudur ki bu Alman Çoban Köpeğin yokoluşuna nedendir..

 

Öyle görünüyor ki Max von stephanitz bu felaketi öngörmüş ve şu cümleyi arz etmiştir: "Benim için bu zorluğa katlanın: Benim Çoban Köpeğimin Çalışan bir köpek kalmasını sağlayınız, ben hayatım boyunca bu amaç için uğraş verdim ."

 Benim fikrim şudur ki, FCI ve Almanyadaki SV ırk karekteristiklerinin yok olmasına neden olmaktadırlar. Schutzhund, IPO ve diğer testlerin arkasında saklanmaktadırlar, ve bunları "çalışan ünvanlar" olarak adlandırmaktadırlar. Pek çok iyi Alman Çoban Köpeği üreticisi bu edefler doğrultusunda üretime önem vererek tuzağa düşmektedirler. IPO, Schutzhund ve benzerleri iş testleri değildirler! Ve kesinlikle köpeğin gerçek karekterini sergileyen tesler değildirler.

Schutzhund, IPO ve benzeri testler köpek ve idarecisinin önceden bildikleri ve steril ortamlarda uygulamalarda bulundukları sabit sınamalardır. Örneğin Schutzhundaki "defans sınavı" gerçek bir defans sınaması değildir. Köpek gerçekşere yakın bir senaryoda köpeğin koruma becerisini sınamazlar. Bu egsersiz köpeğin aylar öncesinden eğitilip hazırlandığı sabit bir senaryodur. Buna ek olarak köpek üzerinde idareciye tehdit olmadan kontrol sınaması yapılmamaktadır. (Gerçek bir koruma köpeği idarecisi saldırıya uğramadan saldırmamalıdır ve/veya komut verilmeden) Schuthundaki "obje" koruma sınamalarında aslında köpekle koordine içinde olan bir hedeftir. Dahası, "koruma egsersizleri" bu sınamalar esnasında kapalı bir ortamda örneğin bir futbol sahasında gerçekleşmektedir. Böylece köpeğin stabilesi değişken ortamlarda sınanmamaktadır.

"Cesaret testi" ise bu tür sınamalarda ancak en kötü köpekleri ortaya çıkartmaktadır. Bunu söylemiş olmakla zayıf bir köpek deneyimli bir eğitmenle hatasız bir eğitim ile bu sınamayı kolayca geçebilmektedir.

Schutzhund ve IPOnun önemi gerçekci değildir. D,kkat dağıtan unsur olmayan steril bir ortamda önceden belli olan senaryoları ile gerçekleşmektedirler. İz sürme bölümü de gerçekci değildir. İzin hazırlanması gerçekci olmayıp köpek burnunu çok fazla yere yakın taşır, böylece gerçekci bir şekilde iz süremez. Üstüne basa basa belirtmek isterim ki spor amaçlı Schutzhund ve IPOya karşı değilim. Schutzhundı çalışan ve/veya defans testi olduğunu iddia eden kişilere karşıyım. Bu testler aşağıdakilerini göstemezler:

 1. Köpeğin stres altındaki akli stabillik becerisini.

 2.  Defans kabiliyeti

 3. Gerçek hayat senaryolarında itaatkarlığı

 4. Komplex burun işleri

 5. Cesaret

 6. Sadekat

 7.  Köpeğin tanıdık olmayan ortamlara baş çıkma becerisi

 Dediğim gibi, Schutzhund ve IPO gibi testler köpeğin gerçek karekterini ölçmeye, gerçek hayat durumlarla başa çıkmayı, çalışma yeteneği ve ortama uygun davranışlarını (yetişkinlerle, çocuklarla, başka canlılarla) sınamaya imkan yoktur. Schutzhund 3 ünvanına sahip bir köpeğin gerçek bir bir çalışan köpeği olduğunu iddia etmek çıplak bir adamın elinde incir yaprağı tutması ile Şövalyenin zırhını taşıdığını iddia etmeye benzer.

Belirtmek isterim ki Schutzhund veya IPO sonuçlarına uygun üretim yapmak kesinlikle çalışma becerisine yönrllik üretim değildir. Daha da kötüsü, değişime uğramış canlı olan "Gösteri Soyundan Alman Çoban Köpeği" varlığı. Eğri sırtlı , tavşan ayaklı, uzun ve nerdeys yere dokunan arka. Çoğu gerçek mizaçlarını ve doğru yapılarını kaybettiler. Sağlık açısından ise çoğu veterinerler için güzel bir gelir kapısı oluşturmuşlardır.

Benim fikrimce bu köpekler "Alman Çoban Köpeği" denilmesi kabul edilemez. Bu noktada okur kesinlikle "peki durum şayet bu ise neden sırt ve kalça bölümü bukadar bozuldu, ve neden bukadar kişi bu köpekleri üretir?"

Bu yapı ile uzayan arka bacaklar yerden kesilen bir hareket sağlar. Belinmelidir ki bu yapı bir köpek için doğal değildir.  pek çok şov köpeği fiziksel ve akli sorunlara sahiptirler, bunun nedeni yürüyüş şekline uygun üretimde bulunup gerisinin önemsenmemesidir.Şov üretiminden Schutzhund 3 ünvanına sahip köpekler vardır, bu da bu testlerin neden yetersiz olduğunu anlattır. Bu tür üretim programlarından üretilen alman Çoban Köpekleri iş kapasite3sine sahip değildirler, bazılarının da güçsüz sinirlere sahiptirler. Son zamanlarda Czech ve Slovak üreticileri (geçmişte doğru anatomiye sahip alman Çoban Köpekleri üretmekteydiler) köpeklerinin arka bölümlerini indirmeye başlamışlardır, vucudu uzatıp sırtı eğmektedirler. Farklı durumlarda idareceinin sırta basmakla bunu belirginleştirmeye çalıştıklarını gördüm. Bu bir adamın arabasını satmaya çalışırken alıcıya hatalarını fotoğraflarla göstermesine benzer. Bu makelenin yardımı ile, dönüp Slovak, Czech ve Doğu alman üreticilerine: Geçmişte mükemmel köpekler ürettiniz, Batı Almanyadak,lerden farklı olmalarından ötürü dünyaca satın alındılar. Bu köpeklerin kalitesini bozmanızın nedenini anlamaktan güçlük çekiyorum. Ne yazık ki adım ve adım kalitesini kaybetmektesiniz. Lütfen, FCI standardında olmayan köpeklerinizin bozulmasına izin vermeyiniz.

 

Elbete ki pekçok kişi bu denli sorunlara benim kadar üzülmektedir. Bu ana kadar bir alternatif yoktu.

 

nezaman ki üretim hedefleri IPO, Schutzhund ve benzerleri (daha da kötüsü şov köpekleri) hiçbir zaman gerçek ve doğru Alman Çoban Köpeğini elde edemeyeceğiz - gerçek bir çalışan köpeği ve aynı zamanda aile köpeği. FCI ve SV Irk kurucusunun çizdiği yolun, sağlık ve iş becerisi odaklı üretimden uzak, dışına çıkmış ve pekçok üretici bu nedenle farklı köpek ırklarına dönmüştürler. Diğer bir neden ise kaliteli bir alman Çoban Köpeğini bulmadaki zorluk.

 

Üretim için seçim köpeğin sınanması ile gerçekleştirilmelidir. Eğitim düzeyi ve yönetici becerisine odaklı olmamalıdır. Gerçek bir mizaç testi ne köpeğin ne de idarecinin bilmediği bir testten ibaret olmalıdır. Gerçek bir sınama köpeğin farklı etkenler ve durumlar karşında köpeğin itiş gücünü ve davranışlarını incelleyen karekteristikleri sınanmalıdır.

 

Karekter, sağlık ve uygunluk testleri SV ve FCIya bağlı kulüplerde köpeğin gerçek karekterini ortaya koymayan bir yapıdadır. Buna ek olarak bu testler "lisan"dan yoksundurlar yani karekterini anlatmaya yeterli değildir. Bu da "profesyonel" birisi için köpeği anlatımları ile anlamak mümkün olmamaktadır.

 

Örnek olarak, İsrail Alman Çoban Köpeği Kulubü, İsrail Kennel Club üyesi (FCI üyesi)nde hakem üretim koordinatörüdür, yani köpek eğitimi veya davranışı ile hiç bir deneyime sahip değildir. Köpek hijyenik ortamlarda incelenmektedir. Köpeğin statik hareketini ve köpeğin ağırlığına önem verir (terazi yoktur), pistol ile ateş eder, ve bununla birlikte karekter testi sona erer.

 

Diğer ülkelerde, yardımcı bir kolluk takar (köpek için hedef) ve köpeğin önceden alışkın olduğu bir egsers,z gerçekleştirilir. Bu sınavda köpek cesaret, sertlik, devamlılık vs. için sınanmaktadır. Köpek yardımcının taktığı kolluğu tutmalıdır ve "Komut ile bırktı/bırakmadı" ibaresi yazıllır. 15 adım öteden pistol ile ateş edilir ve köpeğin tepkisi yazıllır. Bunu belirtmekte fayda var bu ateş açmaya reaksiyon değildir sese karşı tepkidir. Kolluğu bırakmayan köpek kötü bir köpek midir? Belki eğitmeni doğru bir iş yapmamıştır? (peki burada neyi kontrol ediyoruz? Eğitim seviyesini yoksa köpeğin mizaçını?)

 

 

Erken ve dramatik bir değişikl ırk standartları, üretim sınamaları ve çalışan testlerinde, ünvan verme prosedürleri ve Alman Çoban Köpekleri üretim esanslarında görülmezse bu ırk hiç var olmamışçasına kaybolacaktır. Doğru amaç belirlenirse, sonuçta başarı elde edilecektir. Doğru amaç belirlenmezse hedefe ulaşılamayacaktır. Bu nedenle Alman Çoban Köpeğini korumak için acil değişikliklerin yapılması gerekmektedir.

 

Çözüme varmadan, kısaca ciddi sprunlardan bahsedeceğim:

 

1.  İmkansıza yakındır saplıklı, zeki ve değişken ortamlarda başarı elde eden Alman çoban köpeklerini bulmak

 

2.  FCIya uygun alınan üretim standartları esansları bu köpeklerin üretim hedeflerinden ayrılmıştır.

 

3.  SV de ırk kurucusunun çizdiği yoldan sapmıştır, ve bazı köpekler max von stephanitzin açıklamasına göre "Alman Çoban köpeği" olarak adlandırılamaz. 

4.  Schutzhund ve/veya IPO sonuçları doğrultusunda üretim tamamen hatakı olup çalışan köpek hedefli üretim değildir.

 

5.  Ünvanlar ırkı doğru mizaç ve görüüşe sahip olmayan köpeklere verilmektedir.

 

6.  Ortopedik problemler (kalça, vs.)

 

7.  Hemophlia,deri vs. sağlık sorunları.

 

8.  Seçme ve uygunurluk seçme sınamaları ki doğru mizaç, yapım ve sağlığı gözününde bulundurmaz..

 

9.  Pek çok mizaç problemleri (şov üretiminde) ve Schutzhund, IPO ve benzerleri doğrultusunda üretim.

 

 

Elbette bu yazının pek çok kulüp tarafından terslenecektir, ama alman Çoban Köpeklerinin iyiliğini gözetenlerin hemfikir olduğunun da biilincindeyim. Dediğim gibi olabildiğince erken davranmalıyız aksi taktirde çok geç kalınmış olacaktır bu nedenle International German Shepherd dog Club'ı kurdum. Irk içinde yeni ırk standartı yazılmıştır. Seçim testleri, üretim regülasyonları, çalışan testi, ve çalışma ünvanları hazırlandı.

 

Kulubün hedefleri :

 

1.  Performans, Sağlık ve karekter açısından tamam olan Alman çoban köpeklerini üretmek.

 

2.  Alman Çoban Köpekleri ile birlikte çalışmayı yaygınlaştırmak.

 

3.  Alman çoban köpeği sahiplerinin alman Çoban köpekleri ile birlikte çalışmak.

 

4.  Güvenilir ve dürüst cynology eğitimini vermek.

 

5. Uluslararası bir lisan belirleyerek konformasyon ve karekter bilgilerini anlatmak amaçlı. Bundan dolayı sıralama sistemi hazırlandı ve böylece önemli mizaç özelikleri sürüş ve tam ve doğru anlatım için ölçü sistemi.

 

6.  Irkın kan bağlarını tazelemek..

 

7.  Yarışmalar.

 

8.  Tek bir Stud bookta Alman Çoban Köpeklerinin kayıtlarını tutmak.

 

9. Irkın yaygınlaşması hedefi ile uluslararası işbirliğin sağlanması .

 

Amatörler veya profesiyoneller düşüncelerimle hemfikiriseniz ve bu oluşumun bir parçası olmak istiyorsanız son yüzyıllın en büyük cynologik çığırına katalmanızı davet ederim.

 

SV, FCI vs. ye karşı kalan Üreticiler, eğitmenler, hakemler, askeri veya polis eğitmenleri, I.W.G.S.D.C. çatısı altında var olmak isteyen kulüpler - Alman Çoban Köpeğinin korunma girişimlerinde gelip var olun.